Corticosteroiden en pscyche interactie en gevolgen
CORTICOSTEROÏDEN EN PSYCHE
INTERACTIE EN GEVOLGEN
L. V. Mijnders en Dr. H.A.P.C. Oomen
Laurens Mijnders is oud-secretaris van de NVACP en thans adviseur van deze organisatie. Hij is tevens (co)auteur van veel uitgaven van de NVACP. Janus Oomen is internist en sinds 1980 consulent in verschillende psychiatrische organisaties, verenigingen en adviescommissies. Hij is werkzaam in de Rijngeest groep (Leiden) en redacteur van de websites www.antenna.nl/lithium en psychiatrienet.nl.
COLOFON
Uitgever: Nederlandse Vereniging voor Addison en Cushing Patiënten (NVACP) Postbus 52173, 2505 CC Den Haag www.nvacp.nl E-mail: bestuur@nvacp.nl Copyrights: NVACP © Tekst: Laurens V. Mijnders en Dr. H.A.P.C. Oomen Omslag ontwerp en lay-out: ankerxstrijbos grafisch ontwerpers bno Pre-press assistentie: Alida Noordzij en Gerda Preusting (NVACP) Drukker: Drukkerij Jan Evers Eerste druk: september 2002 oplage 500 exemplaren Important note: No part of this publication may be reproduced and/or made public by any means (in print, by photograph, microfilm or any other method) with the prior written consent of the NVACP in The Hague (NL). The citation of figures and/or text in explanation or support of articles, books and theses is permitted as long as the source is expressly acknowledged.
Deze gesproken uitgave is geproduceerd door George Döll.
Niets uit deze audioproductie mag zonder uitdrukkelijke toestemming van de producent worden bewerkt,
vermenigvuldigd en openbaar worden gemaakt. De inhoud mag niet worden gebruikt voor commerciële
doeleinden.
VOORWOORD
In tegenstelling tot vorige uitgaven waar specifiek ingegaan werd op één aandoening, wordt in deze publicatie van de NVACP het gemeenschappelijke van alle drie de aandoeningen behandeld: de mogelijke gevolgen van het gebruik en de invloed van corticosteroïden bij (secundaire) Addison en AGS of het hebben van een teveel aan cortisol bij Cushing. Deze publicatie is ook anders omdat het gaat over de psychische gevolgen van langdurig corticosteroïdengebruik. Gevolgen die vaak worden onderschat, zowel door de sociale omgeving maar ook door de zorgverleners. Het gebeurt nogal eens dat iemand die corticosteroïden gebruikt te horen krijgt dat hij/zij zich onaangepast gedraagt of dat het tijd wordt om naar een psychiater te gaan, want de klachten die gemeld worden horen niet thuis in het standaard rijtje. Voor klachten als vermoeidheid en `down’ zijn is geen pilletje, en het kost te veel tijd op een vaak overvol spreekuur. Dit is één van de redenen geweest om dr. J. Oomen te vragen een lezing te houden over `De psychische gevolgen van langdurig corticosteroïden gebruik’. Een deel van deze lezing is in dit boek verwerkt. De NVACP hoopt met dit boek die mensen te steunen die nu al jaren gebruik moeten maken van corticosteroïden en die daar ook de gevolgen van ondervinden.
Alida Noordzij
